Instrumenten

Koninklijke Fanfare U.L.T.O. Winssen-Ewijk


Sinds 1878

disclamer

Home Nieuws Lid worden Contact Jaarplanner  Privacy Statement

Agenda naar volledige agenda

Instrumenten

Drumwerk Instrumenten

Een conga is een circa 70-75 cm hoge eenvellige trommel, tonvormig en open aan de onderkant, die meestal met de handen wordt bespeeld.

De oorsprong van het instrument is terug te vinden in de Congolese makuta-trommel. Deze werd via slaven meegevoerd naar Cuba en werd uiteindelijk belangrijk in de Cubaanse muziek. Na 1930 werd de conga door New Yorkse jazzorkesten ontdekt, waarna het instrument geleidelijk ingeburgerd raakte in de westerse muziek.


Timbales zijn muziekinstrumenten bestaande uit twee hoog en scherp klinkende trommels op statief. De bespeler van timbales noemt men een timbalero of timbalist.


Een grote trom of Turkse trom (italiaans: Gran Cassa) is slagwerk uit de groep der membranofonen. Het instrument bestaat uit een holle cilinder van ca. 70 tot 100 centimeter doorsnede en in de regel zo'n 40 tot 50 centimeter diepte dat aan een of beide zijden is bespannen met slagvellen. Behalve in fanfares en harmonieorkesten wordt vaak slechts één slagvel benut.


Bongo's zijn kleine handtrommels die meestal per twee aan elkaar hangen en samen bespeeld worden. Bij drumbands en malletbands worden de bongo's opgehangen aan de kleine trom en worden bespeeld met mallets.


Een woodblock is een niet gestemd percussie-instrument, dat in vele muziekstijlen wordt gebruikt. De klank is kort en fel, afhankelijk van de hardheid van de stok waarmee gespeeld wordt, en heeft een duidelijk herkenbare toonhoogte. Toch worden doorgaans uitsluitend simpele ritmes gespeeld op een woodblock.

Het woodblock bestaat uit een langwerpig, enigszins plat houten blok, waarin een gleuf is gemaakt, zodat er een klankholte ontstaat, die het bij aanslaan voortgebrachte geluid versterkt.


Claves (uitspraak: klaves) is een muziekinstrument, bestaande uit twee massieve hardhouten stokjes die tegen elkaar worden geslagen. Het instrument produceert een korte droge tik met een duidelijke toonhoogte. De toonhoogte is afhankelijk van de grootte van de stokjes.

Het slaginstrument, dat behoort tot de idiofonen, is waarschijnlijk afkomstig uit Latijns-Amerika. De claves zijn het meest bekend doordat er in de Cubaanse muziek de clave op wordt gespeeld.


Buisklokken zijn een instrument uit de slagwerkfamilie, behorend tot de klasse van de idiofonen. Het is een reeks buizen, die net als de toetsen op een piano zijn geordend. Met een kunststof of houten hamer wordt aan de bovenkant van de buizen geslagen. Met een stang kan een dempermechanisme worden bediend om de klank van de buizen te dempen. De buizen zijn van boven gesloten en van onderen open.

Buisklokken worden in de klassieke (programma)muziek vaak voorgeschreven om de klank van kerkklokken te imiteren.


De triangel is een metalen slagwerkinstrument dat behoort tot de klasse van de idiofonen (zelfklinkers). Het instrument bestaat uit een driehoekig gebogen metalen staaf en wordt opgehangen aan de bovenkant, aangeslagen met een kleiner metalen staafje. Dat gebeurt bij voorkeur op de zijde tegenover de opening, voor de mooiste klank. De triangel brengt slechts drie klokjesachtige, maar doordringende tonen voort en wordt onder meer in een orkest gebruikt. Roffels worden in een van de dichte hoeken geproduceerd door het staafje snel heen en weer te bewegen. Een triangel komt voor in verschillende formaten: kleinere klinken hoger dan grotere, hoewel de exacte toonhoogte van een triangel (anders dan die van een pauk) in de muziek geen rol speelt.


De trompet is een blaasinstrument van de familie der koperblazers, waarbij het geluid ontstaat doordat de lippen die tegen het mondstuk geplaatst worden, met de adem in trilling worden gebracht.

Een saxofoon is een blaasinstrument met een conische, meestal S-vormige buis, die voorzien is van kleppen. De saxofoon wordt niet tot de koperblazers gerekend, maar zoals alle riet-blaasinstrumenten tot de houtblazers. Saxofoons hebben een conische boring — ze worden van het mondstuk naar het beker uiteinde toe breder.


De hoorn is een muziekinstrument dat sinds lange tijd belangrijke functies heeft vervuld.


De tuba is de naam voor een aantal koperen blaasinstrumenten in het bas-register. Instrumenten die onder de tubafamilie worden geschaard zijn het eufonium (soms tenortuba genoemd) en de (bas)tuba's (gestemd in F, Es, C of Bes). Tuba is een benaming die in vele talen wordt gebruikt en ongespecificeerd verstaat men onder 'tuba' meestal een bastuba. In amateur blaasorkesten in Nederland en Vlaanderen heeft men echter dikwijls de gewoonte om onder de term 'tuba' een eufonium te verstaan, wat voor enige verwarring kan zorgen.


De bugel of flügelhorn is een koperen blaasinstrument dat een belangrijk instrument is in fanfare-orkesten. Het is gestemd in Bes of Es (sporadisch ook wel C) met drie ventielen. De hele lengte van het klankbuis is bij een bugel in Bes 130 cm en bij een bugel in Es 98 cm.

De vorm van de bugel is geheel conisch voorbij het ventielhuis en met ruimere bochten dan de trompet, waardoor de bugel een veel zachtere, warmere en rondere klank heeft. De bugel is uitgevonden door Adolphe Sax, die ook de saxofoon ontwierp. Adolphe Sax wilde namelijk een instrument hebben dat op een trompet leek, maar een zachtere en warmere klank had.

De bugel heet in het Frans bugle maar in het Engels flugelhorn en moet niet verward worden met de Engelse bugle, wat een natuurbugel is, een bugel zonder ventielen. De Es- en Bes-bugels zijn transponerende instrumenten.

De bugel heeft binnen de brass band een bijzondere status. In een brass band is maar één bugel.


De kornet is een aan de bugel verwant koperen blaasinstrument. De kornet heet in het Frans: cornet à pistons; Duits: Kornett; Italiaans: cornetta maar in het Engels cornet.

In vergelijking met de bugel is de kornet wat lastiger bespeelbaar door de engere mensuur. De toon van de kornet is hierdoor minder mild dan die van de bugel, maar duidelijk milder dan die van de trompet.


De trombone (in de volksmond ook wel foutief schuiftrompet genoemd) is een blaasinstrument en wordt tot het scherpe koper gerekend. De naam stamt van het Italiaanse tromba met het suffix one en betekent dus "grote trompet". Ze is familie van de trompet en in de meest voorkomende vorm (de tenortrombone) is zij tweemaal zolang als de B♭-trompet. Een trombone bestaat uit drie onderdelen; Een ketelvormig of V-vormig mondstuk. Dit steekt in een lange cilindrische metalen U-vormige uitschuifbare buis (de coulisse). Hierna volgt de bekersectie, die conisch uitloopt. Door het uitschuiven kan de bespeler de effectieve buislengte verkorten of verlengen, waarmee ook de toonhoogte verandert.


Een eufonium of tenortuba is een koperen blaasinstrument. De toon is te vergelijken met een baritonzanger. De naam eufonium komt oorspronkelijk van het Griekse woord euphonos, wat betekent "mooi klinkend" (eu (spreek uit 'ui' of 'eu') betekent "mooi" of "goed" en phonè betekent "klank" of "geluid"). Bijna alle huidige eufoniums zijn uitgevoerd met drukventielen, hoewel modellen met draaiventielen nog wel bestaan.

Iemand die op een eufonium speelt wordt een eufoniumspeler genoemd.

De baritonsaxofoon of baritonsax is een wat minder gebruikelijke saxofoon dan de tenor- of altsax. Het instrument is doorgaans in Es gestemd, en heeft vaak als extra noot een zogenaamde 'lage-A' waar de overige saxofoons een bereik tot een 'lage-Bes' hebben.

De baritonsax heeft een lage en warme klankkleur, en wordt onder andere in fanfares en harmonieorkesten gebruikt. Een saxofoonkwartet heeft de baritonsax als laagste instrument in zijn midden.

Ook qua vorm is de baritonsax anders, waar de tenorsax alleen een bocht in de hals heeft, heeft een baritonsax een tweetal extra 180° bochten bij het mondstuk.

terug

Een kleine trom (ook wel, uit het Engels: snaredrum) is een muziekinstrument dat bestaat uit een klankkast, een slagvel (bovenvel) en een resonantievel (ondervel). Op het resonantievel kan een snaarmat (van ijzer of van nylon) (snaren) worden gedrukt waardoor de kleine trom een scherp geluid produceert. Via het snaarmechaniek kan de snaarmat ook van het resonantievel worden gehaald, dan produceert de trom een dof geluid. De trom wordt doorgaans bespeeld met trommelstokken, maar soms ook met bijvoorbeeld brushes (uitschuifbare kwasten met meerdere dunne metalen uiteindes).


Blaas Instrumenten